Aktualnie jesteś: Otwarty Uniwersytet Poszukiwań / Kursy wiodące / Teatr dla filozofii – filozofia dla teatru

Pragnienie immanencji. Ontologia zdarzenia a teatr polski. Badiou – Grotowski – Kantor

Wykład Marty Kufel-Kaszyńskiej w ramach OUP

pt. 14/02/2019, 17.00
Instytut Grotowskiego, Czytelnia im. Ludwika Flaszena

Wstęp wolny

Można w wielkim skrócie powiedzieć, że Alain Badiou w książce „Byt i zdarzenie” sformułował ontologię, w której centrum – w miejsce wyobrażanej przez filozofów od wieków esencji – umieścił „coś, co nie daje się zamknąć w zwykłym rejestrze «tego, co jest»”, czyli zdarzenie. Tym samym jest on autorem niezwykle dynamicznego i procesualnego wyobrażenia o ontologii, które nie pozostaje bez wpływu na myślenie o teatrze i jego filozoficznych podstawach. Od dłuższego czasu wspierając się dziełem życia Jerzego Grotowskiego i Tadeusza Kantora, staram się przemyśleć ontologiczne zarysy polskiej specyfiki teatru ze zdarzeniem w centrum. Już samo myślenie o teatrze jako o sytuacji ontologicznej wymaga ostrożności. A już przemieszczenie ontologicznego centrum teatru w stronę zdarzenia pociąga za sobą poważne konsekwencje w pojmowaniu teatru. W takim układzie teatr staje się tworem immanentnym, posiadającym tylko sobie właściwą prawdę. Na nowo należy również przemyśleć pojęcie podmiotu teatralnego, który w tym wypadku realizuje się w napięciu pomiędzy immanentnym procesem artystycznym a artystą. Wreszcie teatr staje się tu żywym procesem etycznym poprzez wierność zdarzeniu. Wszystko to sprawia, że obiegowy podział na „prawdę życia” i „fikcję teatru” przestaje być obowiązujący. W oparciu o artystyczno-filozoficzne dzieło Grotowskiego i Kantora postaram się rozwinąć te problematyczne zagadnienia.

15 lutego odbędzie się seminarium dla grupy roboczej.

Marta Kufel-Kaszyńska jest doktorantką Wydziału Polonistyki Uniwersytetu Jagiellońskiego na specjalności teatrologicznej. Autorka książki „Błędne Betlejem Tadeusza Kantora” (Kraków, 2013). W swoich badaniach nad polskim teatrem XX wieku poszukując nowej formuły opisu doświadczenia po Zagładzie, podejmowała próby łączenia chrześcijańskiej nieortodoksyjnej teologii z wybranymi zjawiskami polskiego teatru oraz nowoczesnej filozofii. Aktualnie kończy pracę nad rozprawą doktorską nazywającą wspólność i różnicę drogi twórczej Jerzego Grotowskiego i Tadeusza Kantora w perspektywie filozofii zdarzenia Alaina Badiou. Publikowała m.in. w „Didaskaliach”, „Kontekstach”, „Teatrze” i „Performerze”. Mama Stasi i Anielki.

Lektury na seminarium grupy roboczej

Alain Badiou: „Mallarmé”, [w:] tegoż: „Byt i zdarzenie”, przełożył Paweł Pieniążek, Wydawnictwo Uniwersytetu Jagiellońskiego, Kraków 2010, s. 201–207.
Alain Badiou: „Etyka prawd”, [w:] tegoż: „Etyka”, przełożył Paweł Mościcki, Wydawnictwo Krytyki Politycznej, Warszawa 2009, s. 56–72.
Alain Badiou: „Teatr i filozofia”, przełożył Sławomir Królak, „Dialog” 2015 nr 12, s. 235–237.